Spotkanie eksperckie „Zwiększenie efektywności działań na rzecz migrantów z Ukrainy w Polsce”

W dniach 18-19 października w Warszawie odbyło się spotkanie eksperckie „Zwiększenie efektywności działań na rzecz migrantów z Ukrainy w Polsce”. Spotkanie zorganizowała Fundacja „Nasz Wybór”, w ramach Krajowej Platformy Współpracy na rzecz Integracji. Spotkanie było okazją do podsumowania działalności organizacji pozarządowych, inicjatyw społecznych oraz ośrodków dla migrantów z Ukrainy w Polsce. Jednocześnie jego uczestnicy zaplanowali strategię zmian w przyszłości.  

Ze względu na nasycenie tematów, dyskusję podzielono na kilka etapów. Część teoretyczna, przedobiednia, odbyła się w ośrodku Stowarzyszenia Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych „Stacja Muranów” oraz w Ukraińskim Domu na ul. Zamenhofa 1.

Wspominana już Krajowa Platforma to forum wymiany wiedzy i doświadczeń między różnymi środowiskami i organizacjami migrantów. Jej działalność zainicjowała w 2010 roku Międzynarodowa Organizacja do Spraw Migracji (IOM) wspólnie z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych RP. W ramach Platformy opracowywane są rekomendacje odnośnie polityki integracyjnej w Polsce.

Po prezentacji Platformy, którą przeprowadziła Janina Owczarek (koordynator IOM), rozpoczęła się dyskusja plenarna na temat aktywności obywatelskiej migrantów z Ukrainy w Polsce. Wzięli w niej udział: Myrosława Keryk z Fundacji „Nasz Wybór”, Nina Padun z Fundacji „Perechestia – Zatoka Gdańska. Moderatorem dyskusji był Piotr Tyma ze Związku Ukraińców w Polsce. Posiedzenie odbywało się w formie otwartej dyskusji ze wszystkimi uczestnikami, a dyskutanci skoncentrowali się, przede wszystkim, na przeszkodach, które stoją na drodze integracji Ukraińców w Polsce. Stosunkowo dużo uwagi poświęcono społecznej aktywności lub jej braku wśród ukraińskich migrantów. Nie wszyscy chcą lub mogą być aktywni, a wobec tego, należy opracować pewną strategię aktywizacji ukraińskich migrantów – twierdzili eksperci.

Nie mniej ciekawym punktem programu była otwarta dyskusja „Integracja w działaniu. Przykłady dobrych praktyk”. Praktyki przedstawiały Iryna Płytyn – „Młodzieżowe spotkania”, Weronika Marczuk – Towarzystwo Przyjaciół Ukrainy, Zoriana Skałycz – Eksperymentalny Teatr Ukraiński, Łesia Kostina – Klub Ukraińskich Kobiet i Fundacja „Nasz Wybór”. Wszystkie wymienione inicjatywy są skierowane na integrację ukraińskich migrantów w polskim społeczeństwie, a szczególnie na integrację kulturową.

Iryna Plytyn opowiedziała o potrzebie aktywizacji młodzieży, organizacji różnorodnych spotkań, zarówno o charakterze informacyjnym, jak i kulturalnym. Podzieliła się doświadczeniem organizacji takich spotkań w Warszawie. Weronika Marczuk opowiedziała o akcji „Dzieci Majdanu”, w ramach której dzieci z Ukrainy przyjeżdżały na wakacje do Polski na nasycony kulturalnie odpoczynek.

Zoriana Skalycz przygotowała prezentację o Eksperymentalnym Ukraińskim Teatrze, który ma za sobą niejeden spektakl i plany na przyszłość. Łesia Kostina opowiedziała o jednym z czołowych projektów Fundacji „Nasz Wybór” – Klubie Ukraińskich Kobiet. Celem jego działalności jest integracja ukraińskich kobiet w polskim środowisku. W ramach  Klubu odbywają się różnorodne spotkania z ekspertami z różnych dziedzin oraz prowadzona kulturalna działalność: rękodzieło, ukraińska kuchnia, chór i inne.

Część praktyczna spotkania polegała na pracy w grupach, których uczestnicy opracowywali rekomendacje odnośnie rozwiązywania problemów, z którymi spotykają się migranci z Ukrainy w Polsce.

W grupach „Współpraca z lokalnymi instytucjami (instytucje i organizacje społeczne) szansą na rozwój inicjatyw społecznych migrantów z Ukrainy” oraz „Integracyjne potrzeby młodzieży z Ukrainy” pojawiły się podobne rekomendacje. W obu przypadkach istnieje problem pozyskiwania informacji – ukraińscy migranci są słabo poinformowani w wielu dziedzinach, nie zawsze wiedzą o istnieniu organizacji, które mogą rozwiązać ich problemy. W przypadku pierwszej grupy chodzi także o to, że także organizacje nie są dobrze poinformowane o realnych problemach ukraińskich migrantów. W drugiej grupie, jako problem przedstawiono złą wymianę informacji między Ukraińcami w Polsce i polskimi obywatelami, którzy mają niewiele informacji  na temat przyjeżdżających do Polski Ukraińców. Dlatego w obu grupach pojawiły się rekomendacje przeprowadzenia większej ilości akcji informacyjnych, integracyjnych spotkań, stworzenia portalu informacyjnego dla ukraińskich organizacji, przeprowadzenia kampanii w polskich mediach, która budowałaby pozytywny wizerunek ukraińskiego migranta.

Chór „Kałyna” działający przy Klubie Ukraińskich Kobiet, po pierwszym dniu intensywnej pracy, uświetnił występem uroczystą kolację.

Drugi dzień rozpoczęła dyskusja na temat potrzeb migrantów i możliwości organizacji społecznych. Wzięli w niej udział konsul Serhij Miniajło z Ambasady Ukrainy w RP oraz Janina Owczarek. Ważną częścią była dyskusja o współpracy ukraińskiej ambasady i organizacji społecznych.

Pracowały także grupy tematyczne. W pierwszej omawiano problemy wymuszonej migracji, a eksperci skoncentrowali uwagę na osobach, które potrzebują międzynarodowej ochrony, w związku z prześladowaniami w ojczyźnie. Ponownie, za jeden z największych problemów uznano kwestię dostępu do informacji, jej przepływu w dwie strony. Najważniejszą rekomendacją jest informowanie społeczeństwa i uchodźcach zarówno w Ukrainie, jak i w Polsce.

Druga grupa tematyczna skoncentrowała się na problemach integracji tymczasowych migrantów. W tym przypadku, najważniejsze problemy to język, integracja psychologiczna, w szczególności kwestia psychologicznej izolacji, problem poszukiwania pracy, negatywnego stosunku do osób spoza Polski. Wyodrębniono problem braku informacji, szczególnie w sferze prawa i opieki medycznej. Wśród rekomendacji grupa wymieniła: stworzenie kursów językowych dla pracowników z Ukrainy i rozpowszechnienie informacji  o nich wśród pracodawców, którzy wynajmują pracowników z Ukrainy, organizację przedsięwzięć, które mają na celu integrację tymczasowych pracowników z polskim społeczeństwem, stworzenie agencji, które pomagałyby cudzoziemcom w podjęciu pracy i innych sprawach.

Podsumowując pracę grup, można było zauważyć, że w życiu ukraińskich migrantów w Polsce są pewne kluczowe problemy, które wymagają szczególnej uwagi, jak chociażby przepływ informacji lub potrzeba większej aktywizacji migrantów z Ukrainy. Na spotkaniu „Zwiększenie efektywności działań na rzecz migrantów z Ukrainy w Polsce” udało się opracować realne rekomendacje, które pomogą organizacjom, działającym na rzecz migrantów oraz samym migrantom. Większa ilość takich spotkań będzie w przyszłości sprzyjać pozytywnemu rozwojowi międzykulturowej komunikacji między migrantami z Ukrainy w Polsce, a przyjmującym je środowiskiem.

Daryna POPIL

FNW_Aktualne-problemy_Wnioski