25 sierpnia do Sejmu RP wpłynął projekt nowelizacji tzw. specustawy ukraińskiej, przygotowany przez Prezydenta RP. Obecnie dokument znajduje się na etapie konsultacji publicznych, które – zgodnie z komunikatem opublikowanym na stronie internetowej Sejmu – potrwają do 25 września 2025 r.
Projekt w dużej mierze powiela rozwiązania przyjęte w ustawie z 5 sierpnia. Zakłada m.in. wydłużenie obowiązywania podstawowych przepisów specustawy do 4 marca 2026 r.
Najważniejsze zmiany dotyczące bezpośrednio osób z Ukrainy:
Świadczenie 800+. Prawo do pobierania świadczenia zostanie utrzymane wyłącznie dla osób ubezpieczonych w ZUS (z wyłączeniem osób ubezpieczonych jako bezrobotne). Dodatkowo wymagana będzie łączna podstawa wymiaru składek w wysokości co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia. Projekt nie przewiduje wyjątków dla osób w sytuacjach szczególnie wrażliwych. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 grudnia 2025 r.
Dostęp do opieki społecznej. Uprawnienia zostaną zachowane wyłącznie dla osób ubezpieczonych w NFZ. Także w tym przypadku nie przewidziano wyjątków. Rozwiązanie to ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2026 r.
Procedury dotyczące legalizacji pobytu. Nie zostaną przedłużone przepisy art. 100d specustawy, co oznacza powrót do standardowych terminów załatwiania spraw związanych z wydawaniem różnych rodzajów kart pobytu.
Pozostałe zmiany obejmują m.in. kwestie finansowania Funduszu Pomocy oraz nowelizacje Kodeksu karnego, ustawy o IPN i ustawy o obywatelstwie polskim. Nie odnoszą się one jednak bezpośrednio do sytuacji osób uchodźczych z Ukrainy.
Fundacja Ukraiński Dom zapowiada, że wkrótce przedstawi szczegółowe stanowisko wobec prezydenckiego projektu.
Więcej informacji: https://help.unhcr.org/poland/pl/2025/08/26/weto-prezydenckie-wobec-poprawek-do-specustawy/
